تأثیر فشار خون بالا بر مغز

به‌طوری‌که می‌دانیم، فشار خون بالا با حمله‌ی قلبی و سکته‌ی مغزی ارتباط دارد. در واقع، خیلی از بیمارانی که دچار فشار خون بالا هستند، به بیماری شریان‌های کرونر قلب و یا نارسایی قلبی مبتلا می‌شوند، و خیلی از آنها بر اثر بیماری‌های قلبی فوت می‌کند. ولی باید دانست که تمام بخش‌های بدن با گردش خون در ارتباط هستند، و اگر فشار خون بالا درمان نشود، بر بسیاری از اعضای بدن تأثیر می‌گذارد. و یکی از اندام‌هایی که در معرض بیشترین خطر قرار دارد، مغز است.

Blood pressure
_{^{Image credit: pixabay.com}}

امروزه تحقیقات نشان داده است که افزایش فشار خون باعث کم شدن حافظه می‌شود. در صورتی که اختلالِ شناختی در حد خفیف باشد، معمولاً بیمار به راحتی با آن کنار می‌آید، ولی اگر از دست رفتن حافظه در حد شدید باشد، باعث اختلال شدید در قوه‌ی تعقل و قضاوت شخص می‌شود.

مطالعات جدید نشان می‌دهد که افزایش مزمن فشار خون باعث اختلالِ شناختی خفیف می‌شود و نوعی دمانس ایجاد می‌کند که به آن «دمانس عروقی» (vascular dementia) می‌گویند و حتی ممکن است منجر به بیماری آلزایمر گردد. افزایش فشار خون—چه از نوع سیستولی باشد و چه از نوع دیاستولی—می‌تواند بر مغز و حافظه تأثیر بگذارد. به‌طور کلی، هرچه فشار خون بالاتر و مدت درمان نشدن آن بیشتر باشد، ریسک عوارض مغزی آن نیز بیشتر است.

نکته‌ی مهم این است که اگر درمان دیر شروع شود، صدماتی که به مغز وارد شده و دمانس که بر اثر آن ایجاد شده است، قابل برگشت نخواهد بود. بنابراین، در اینجا هم، پیشگیری مهم‌تر از درمان است. آیا با درمان فشار خون می‌توان از دمانس جلوگیری کرد؟ بلی، مطالعات نشان می‌دهد که درمان فشار خون می‌تواند مانع از بروز دمانس در این بیماران شود.

با این حال، باید دانست که هیچ‌گاه برای درمان دیر نیست. هرگاه درمان شروع شود، می‌تواند خطر اختلالِ شناختی را کاهش دهد. حتی در افرادی که تا حدودی دچار کاهش حافظه شده‌اند، درمان فشار خون ممکن است از اختلال بیشتر کارکرد شناختی آنها پیشگیری نماید.

در مجموع، تحقیقات انجام شده نشان می‌دهد که کنترل فشار خون یکی از مهم‌ترین اقدامات بهداشتی است که در تمام افراد ضرورت دارد. و خصوصاً در میانسالی، لازم است که افراد فشار خون خود را بررسی نموده و در صورتی که از محدوده‌ی نرمال بالاتر باشد، اقدامات لازم را برای جلوگیری از افزایش فشار خون انجام دهند، تا از عوارض برگشت‌ناپذیر و خسارت‌بار فشار خون بالا در اندام‌های مختلف بدن پیشگیری نمایند.