Filieton #2: Nowy ład, reklamy i Pola

in #polish ÔÇó 2 years ago

Filieton 2.png

­čĺí Filietony to seria wpis├│w-felieton├│w autorstwa @mciszczon tworzonych w ramach dzia┼éalno┼Ťci @instytutfi, kt├│rych celem jest upowszechnienie i popularyzacja wiedzy na temat wsp├│┼éczesnego technologicznego ┼Ťwiata, jego zawi┼éo┼Ťci i mo┼╝liwo┼Ťci. Jak dzia┼éa─ç w tym ┼Ťwiecie rozs─ůdnie, jak zmienia─ç nasze otoczenie na lepsze? Na te i inne pytania pr├│buj─ů odpowiedzie─ç Filietony.

Nowy ład

Ka┼╝dy, kto ma oczy do patrzenia, widzi dobrze zmiany, kt├│re bardzo szybko nast─Öpuj─ů dooko┼éa nas. Chwiej─ůcy si─Ö w pijackim marszu ┼éad ┼Ťwiatowy chyli si─Ö raz po raz ÔÇô za ka┼╝dym razem coraz bardziej. Id─ů za tym ogromne niepewno┼Ťci zwi─ůzane z kwestiami ekonomicznymi i gospodarczymi, a wisienk─ů na tym niezbyt smacznym torcie jest oczywi┼Ťcie tzw. pandemia koronawirusa COVID-19, kt├│ra wywr├│ci┼éa na lew─ů stron─Ö wszystkie nasze dotychczasowe przyzwyczajenia, a zwi─ůzane z ni─ů lockdowny sponsorowane przez mi┼éo┼Ťciwie nam panuj─ůcych doprowadzi┼éy wiele przedsi─Öbiorstw (zw┼éaszcza tych ma┼éych i ┼Ťrednich) do bankructwa ÔÇô lub w najlepszym przypadku na jego skraj. Na szcz─Ö┼Ťcie nie wszystkie podmioty w r├│wnym stopniu cierpi─ů z powodu tzw. pandemii. Oddajmy na moment g┼éos premierowi Mateuszowi Morawieckiemu:

Przemys┼é w Polsce rozwija si─Ö nadal w dobrym tempie. Apple, Amazon czy Microsoft notuj─ů gigantyczne dochody i wyceny. Architektura spo┼éeczna i gospodarcza b─Ödzie ulega┼éa g┼é─Öbokiej zmianie. (...)

Podstawowa kwestia to zasypa─ç deficyt kapita┼éu, kt├│ry ci─ů┼╝y┼é nam przez wieki. Zale┼╝y nam (...) tak┼╝e [na] wzmocnieniu kapita┼éu prywatnego przedsi─Öbiorc├│w. Dlatego zach─Öcamy inwestor├│w z ca┼éego ┼Ťwiata do inwestowania w Polsce.

Morawiecki: Nadchodzi czas na nowy ład (bankier.pl)

Oczywi┼Ťcie, podczas gdy wielu polskich przedsi─Öbiorc├│w ledwo wi─ů┼╝e koniec z ko┼äcem i jest zmuszonych do dzia┼éania na granicy quasi-prawa ustanowionego rozlicznymi rozporz─ůdzeniami oraz apelami mi┼éo┼Ťciwie nam panuj─ůcych, w tym samym czasie podmioty takie jak Apple, Amazon i Microsoft notuj─ů gigantyczne dochody. Cieszy─ç si─Ö czy p┼éaka─ç? Nie wiadomo. Wida─ç jednak jak na d┼éoni, co rz─ůdz─ůcy rozumiej─ů poprzez wzmocnieniu kapita┼éu prywatnego przedsi─Öbiorc├│w. Chodzi rzeczywi┼Ťcie o wzmocnienie, ale nie przedsi─Öbiorc├│w polskich, tylko zagranicznych. Mo┼╝e bycie bananow─ů republik─ů to w tej sytuacji najlepsze, co mo┼╝e nas spotka─ç? Na pytanie niechaj ka┼╝dy odpowie sobie sam.

Mam nadziej─Ö, ┼╝e powy┼╝ej uda┼éo mi si─Ö chocia┼╝ troch─Ö zarysowa─ç pewne g┼é├│wne tendencje przemian gospodarczych, ekonomicznych i zatem spo┼éecznych, kt├│re maj─ů ju┼╝ miejsce oraz kt├│rych intensywno┼Ť─ç oraz tempo zapewne b─Öd─ů tylko rosn─ů─ç. Prosz─Ö wybaczy─ç mi zbytni─ů pobie┼╝no┼Ť─ç w mojej analizie, jednak celem tego wpisu nie jest spo┼éeczno-polityczna analiza ┼éadu ┼Ťwiatowego ÔÇô ┼éad ten stanowi jedynie intelektualne t┼éo, na kt├│rym rozrysowa─ç mo┼╝na po pierwsze potrzeb─Ö oddolnych dzia┼éa┼ä d─ů┼╝─ůcych do przemian odmiennych od wskazanych powy┼╝ej, a po drugie: wskaza─ç r├│┼╝ne mo┼╝liwo┼Ťci podejmowania takich dzia┼éa┼ä.

Konsumenckie przyzwyczajenia ÔÇô w┼éadztwo dusz

Chocia┼╝ zazwyczaj daleko mi do r├│┼╝nie rozumianej filozofii aktywizmu, o tyle uwa┼╝am, ┼╝e przeogromny wp┼éyw na otaczaj─ůc─ů nas rzeczywisto┼Ť─ç maj─ů nasze codzienne wybory ÔÇô te drobne, niezauwa┼╝alne, najcz─Ö┼Ťciej zupe┼énie nie┼Ťwiadome, podyktowane r├│┼╝nymi przyzwyczajeniami, nie┼Ťwiadomym ukierunkowaniem lub ÔÇô a to najgorszy z mo┼╝liwych przypadk├│w! ÔÇô masowymi trendami, aktualnymi modami, wreszcie perswazyjn─ů si┼é─ů reklamy i marketingu.

Najlepiej ten zgubny wp┼éyw dostrzec mo┼╝na podczas robienia zwyczajnych, codziennych, spo┼╝ywczych zakup├│w. Przeanalizujmy jednak pewien casus, kt├│ry pozwoli nam lepiej zrozumie─ç powstawanie tych nie┼Ťwiadomych uwarunkowa┼ä.

Powy┼╝ej zobaczy─ç mo┼╝na tegoroczn─ů ┼Ťwi─ůteczn─ů (no bo przecie┼╝ nie Bo┼╝onarodzeniow─ů) reklam─Ö Coca-Coli. Wszelkie estetyczne s─ůdy nad ni─ů dzisiaj sobie odpuszczam, bo i nie chc─Ö, aby wpis ten przerodzi┼é si─Ö w srog─ů tyrad─Ö. Skupmy si─Ö jednak na pewnych istotnych mechanizmach kszta┼étowania przez reklamy tego typu ┼Ťwiadomo┼Ťci konsument├│w. Reklama Coca-Coli wpisuje si─Ö doskonale we wsp├│┼éczesny trend reklamy opartej na lifestyle'u, w kt├│rym marki zaniechuj─ů (czasami ca┼ékowicie) uwydatniania mierzalnych zalet ich produkt├│w (100% lepsza wydajno┼Ť─ç, wi─Öcej za mniej, 99% dentyst├│w poleca) na rzecz tworzenia tre┼Ťci reklamowych promuj─ůcych pewien dany styl ┼╝ycia lub samoidentyfikacj─Ö potencjalnego konsumenta. W reklamach tych promowana marka lub produkt pojawia si─Ö niejako ubocznie, w spos├│b zbli┼╝ony do lokowania produktu. G┼é├│wnym mechanizmem dzia┼éania takiej reklamy jest wytworzenie w konsumencie pozytywnej sieci skojarze┼ä pomi─Ödzy okre┼Ťlonym stylem ┼╝ycia (warto┼Ťciowanym pozytywnie) oraz reklamowanym produktem/mark─ů w taki spos├│b, aby konsument decyduj─ůc si─Ö na dany produkt mia┼é wra┼╝enie realizowania skojarzonego stylu ┼╝ycia. Swego czasu nazwa┼éem to zjawisko szczuciem lajfstajlem ÔÇô analogicznie do popularnego okre┼Ťlenia szczucia cycem, kt├│re odnosi si─Ö do ukazywania w materia┼éach reklamowych ludzkiej nago┼Ťci (g┼é├│wnie kobiecej).

Nic wi─Öc dziwnego, ┼╝e w zalewie reklam i innych tre┼Ťci tego typu, wolimy przy ┼Ťwi─ůtecznym stole si─Ögn─ů─ç po szklank─Ö Coca-coli ni┼╝ po szklank─Ö bardziej tradycyjnego kompotu z suszu owocowego. Ta pierwsza czynno┼Ť─ç kojarzy nam si─Ö z modnym stylem ┼╝ycia, z umacnianiem rodzinnych relacji ÔÇô oto bowiem widzimy wzruszaj─ůc─ů histori─Ö ojca, kt├│ry z mi┼éo┼Ťci do swej c├│rki wybiera si─Ö w mordercz─ů podr├│┼╝ na Biegun P├│┼énocny, aby przekaza─ç Miko┼éajowi jej do niego list.

W tym sensie dostrzegamy tutaj proces wykorzystywania przez korporacj─Ö PepsiCo emocjonalnej bazy, kt├│ra w zwi─ůzku z okresem ┼Ťwi─ůtecznym istnieje w spo┼éecze┼ästwie, a nast─Öpnie wykorzystanie jej do promowania swojego produktu. W ten spos├│b w konsumentach powstaje omawiane powy┼╝ej pozytywne skojarzenie. Mo┼╝na liczy─ç, ┼╝e podczas przed┼Ťwi─ůtecznych zakup├│w konsumenci ci nie zapomn─ů dorzuci─ç do swoich koszyk├│w ┼Ťwi─ůtecznej Coca-Coli.

W ten spos├│b kszta┼étowane s─ů nasze konsumenckie predyspozycje, kt├│re niestety nazbyt cz─Östo nakierowuj─ů nas na kupowanie produkt├│w wielkich zagranicznych koncern├│w, a pomijanie ca┼ékowicie produkt├│w wytworzonych przez marki lokalne i polskie. Niestety wi─Ökszo┼Ťci polskich producent├│w nie sta─ç na tworzenie tak szeroko zakrojonych akcji marketingowych, kt├│re tak samo potrafi┼éyby wykorzysta─ç nie┼Ťwiadome ludzkie mechanizmy psychologiczne; brakuje im te┼╝ zapewne niezb─Ödnego do tego know-how. A nawet gdyby polskie marki zr├│wna┼éy si─Ö swymi marketingowymi wybiegami z tymi zagranicznymi, nale┼╝a┼éoby postawi─ç s┼éuszne pytanie o aspekt etyczny takiego dzia┼éania. Czy moralne jest ┼╝erowanie na nie┼Ťwiadomych procesach psychologicznych mas?

Słuszna zatem wydaje się próba wypracowania zupełnie odmiennego kryterium, którym konsument mógłby kierować się podczas wybierania ze sklepowych półek produktów do swojego koszyka. Niestety kryterium ekologiczne już dawno zostało wchłonięte przez paradygmat lifestyle'owy, trzeba zatem poszukać innego.

Może zatem kryterium wspierania lokalnych wytwórców i realizacji postulatu premiera: wzmocnieniu kapitału prywatnego przedsiębiorców? Tylko tym razem przedsiębiorców polskich?

Polski produkt

Zdecydowanie co┼Ť jest na rzeczy, bowiem coraz cz─Ö┼Ťciej mo┼╝na spotka─ç ÔÇô zw┼éaszcza w wielkich supermarketach ÔÇô wielkie i rzucaj─ůce si─Ö w oczy etykiety: produkt polski. Zak┼éadam, ┼╝e jest to odpowied┼║ na rosn─ůc─ů ┼Ťwiadomo┼Ť─ç konsumenck─ů Polak├│w oraz dostosowanie si─Ö do ch─Öci zakupu produkt├│w lokalnych. Jest to oczywi┼Ťcie dobra wiadomo┼Ť─ç i tego typu etykiety s─ů w stanie pom├│c w wyborze produktu.

Niestety, zdarzaj─ů si─Ö te┼╝ nierzadko sytuacje, w kt├│rych dochodzi do oznaczania zagranicznych produkt├│w jako polskich. G┼éo┼Ťna swego czasu by┼éa sprawa sieci Kaufland, kt├│ra ostatecznie trafi┼éa do UOKiK-u. Ten orzek┼é, ┼╝e sie─ç bezprawnie wykorzystuje has┼éo nasze polskie produkty. Warto te┼╝ wspomnie─ç o przypadku Biedronki, kt├│ra sprzedawa┼éa niemieckie ziemniaki jako polskie ÔÇô takie co┼Ť w Polsce! ;)

W zwi─ůzku z tym pojawia si─Ö pytanie: jak mo┼╝na wiarygodnie zweryfikowa─ç, czy dany produkt rzeczywi┼Ťcie zosta┼é wyprodukowany w Polsce przez polskiego producenta?

Pola ÔÇô we┼║ j─ů na zakupy! screenshot-is5-ssl.mzstatic.com-2021.01.13-14_11_49.png

Na ratunek przychodzi nam niezwykle udana aplikacja mobilna i webowa Pola stworzona z inicjatywy Klubu Jagiello┼äskiego. Idea Poli jest szalenie prosta i przez to genialna: robi─ůc codzienne zakupy skanujemy kody kreskowe produkt├│w i natychmiast otrzymujemy informacje na temat ich producenta.

Zeskanuj kod kreskowy z dowolnego produktu i dowiedz si─Ö wi─Öcej o firmie, kt├│ra go wyprodukowa┼éa. Pola powie Ci, czy dany producent opiera si─Ö na polskim kapitale, ma u nas swoj─ů produkcj─Ö, tworzy wykwalifikowane miejsca pracy, jest cz─Ö┼Ťci─ů zagranicznego koncernu.

Taki system jest bardzo prosty i intuicyjny, a zarazem dostarcza ca┼ékiem sporo informacji na temat udzia┼éu polskiego kapita┼éu w przedsi─Öbiorstwie produkuj─ůcym dany produkt oraz miejsca jego produkcji (w kraju czy za granic─ů). Mo┼╝emy te┼╝ sprawdzi─ç informacj─Ö o tym, czy dane przedsi─Öbiorstwo tworzy miejsca pracy w Polsce oraz czy prowadzi tutaj dzia┼éania badawcze oraz rozwojowe. Ka┼╝dy z tych aspekt├│w posiada inn─ů wag─Ö w ustalaniu ostatecznego wyniku danego przedsi─Öbiorstwa, a wynik ten przyjmuje warto┼Ťci liczbowe od 0 do 100.

Sam pami─Ötam, ┼╝e kiedy po raz pierwszy zainstalowa┼éem Pol─Ö i wybra┼éem si─Ö na zakupy, by┼éem w szoku widz─ů─ç, jak wiele produkt├│w uwa┼╝anych przeze mnie za polskie nie by┼éy nimi w mniejszym czy wi─Ökszym stopniu ÔÇô a czasem wcale. Ot marek, kt├│re w istocie stanowi─ů cz─Ö┼Ť─ç zagranicznych koncern├│w (np. Nestle), po takie, kt├│re polskie s─ů niemal┼╝e tylko z nazwy.

Czasami dochodzi oczywi┼Ťcie do sytuacji odwrotnych: produkt, o kt├│rym nigdy nie powiedzia┼ébym, ┼╝e jest polski (obco brzmi─ůca nazwa i nietypowa jak na polskie standardy oprawa graficzna), okazuje si─Ö w 100% polskim wyrobem, produkowanym przez jakie┼Ť niewielkie lokalne przedsi─Öbiorstwo w spos├│b ekologiczny. Tym bardziej uwa┼╝am, ┼╝e warto da─ç Poli szans─Ö i wybra─ç si─Ö z ni─ů na zakupy raz czy dwa ÔÇô bardzo szybko mo┼╝na zacz─ů─ç wyrabia─ç w sobie nowe nawyki zakupowe, kt├│re pomog─ů wesprze─ç polsk─ů gospodark─Ö w obecnych trudnych dla niej czasach.

mockup.png
Zdj─Öcie pochodzi z serwisu pola-app.pl

Ad deliberandum

Pola to przyk┼éad tego, jak mo┼╝na wykorzysta─ç technologi─Ö do pozytywnego kszta┼étowania otaczaj─ůcego ┼Ťwiata. I tak wszyscy nosimy ze sob─ů telefony przez ca┼éy czas ÔÇô mo┼╝na na to narzeka─ç (mo┼╝e i warto), ale mo┼╝na te┼╝ pr├│bowa─ç to wykorzysta─ç dla czego┼Ť s┼éusznego. Media i mi─Ödzynarodowe korporacje pr├│buj─ů kszta┼éowa─ç nasz─ů ┼Ťwiadomo┼Ť─ç nieustannie, dlatego te┼╝ nieustanne musz─ů by─ç pr├│by przeciwdzia┼éania ich zgubnemu wp┼éywowi.

A mo┼╝e i wy znacie inne przyk┼éady tego, jak technologia pozwala w pozytywny spos├│b wp┼éywa─ç na ┼Ťwiat dooko┼éa i kszta┼étowa─ç ludzk─ů ┼Ťwiadomo┼Ť─ç? Mo┼╝e jest to jakie┼Ť drobne urz─ůdzenie, gad┼╝et lub aplikacja na telefon? Dajcie zna─ç, warto dzieli─ç si─Ö tak─ů wiedz─ů!

PS. Jak zawsze dzi─Ökuj─Ö Wam za lektur─Ö i gratuluj─Ö przebrni─Öcia przez ten niekr├│tki tekst. Bardzo stara┼éem si─Ö, aby nie zamieni┼é si─Ö on w srog─ů tyrad─Ö ÔÇô mam nadziej─Ö, ┼╝e mi si─Ö cho─ç troch─Ö uda┼éo ;)

Sort:  

Zgadzam si─Ö ca┼ékowicie z tre┼Ťci─ů Twojego wpisu. Potwierdzam, ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç naszych wybor├│w realizowanych jest na bazie trwa┼éych nawyk├│w, b─Öd─ůcych niejako wpisanymi do pod┼Ťwiadomo┼Ťci programami. Kto je wpisuje? Ano ci kt├│rym zale┼╝y na naszych pieni─ůdzach oraz podobnie zaprogramowane otoczenie.

W niekt├│rych sytuacjach dzia┼éanie pod┼Ťwiadome jest logicznie uzasadnione. Np. w przypadkach gdy ilo┼Ť─ç danych zewn─Ötrznych do ewentualnej analizy wybor├│w jest ograniczona. Np. przy kierowaniu samochodem, je┼║dzie na rowerze czy pracy na ta┼Ťmie towarzyszy ma┼éa ilo┼Ť─ç zmiennych do analizy. W takich przypadkach umys┼é w┼é─ůcza tryb ergonomiczny czyli rutyn─Ö.

Wracaj─ůc do market├│w z ich kilometrowymi p├│┼ékami-pu┼éapkami, nasze zachowanie w du┼╝ym stopniu determinowane nie jest racjonalnymi wyborami z udzia┼éem skoncentrowanej uwagi lecz w┼éa┼Ťnie bezwysi┼ékow─ů ergonomi─ů, wysysaj─ůc─ů nasze portfele.

Rozs─ůdny trader (np. kryptowaluty), zanim dokona jakiego┼Ť ruchu na gie┼édzie, zapozna si─Ö z walorem (white paper, projekt) oceniaj─ůc jego szanse na przetrwanie, adopcj─Ö, renom─Ö zespo┼éu projektant├│w, zebranym pierwotnie funduszem i w┼éasn─ů strategi─ů pomna┼╝ania zainwestowanego kapita┼éu. Tu rutyna nie ma zastosowania.

Inteligentne zakupy powinny wygl─ůda─ç podobnie, je┼Ťli chcemy zmaksymalizowa─ç satysfakcj─Ö z nabywanego towaru, przy jednoczesnym zachowniu grubo┼Ťci portfela. Zmierzam do tego, ┼╝e powinni┼Ťmy nabywa─ç te towary, kt├│re s─ů nam potrzebne, a nie te kt├│re ÔÇťoniÔÇŁ chc─ů nam sprzeda─ç. Ale tu potrzebne jest wybudzenie z leniwego letargu umys┼éu i zaprz─Ögni─Öcie go do wysi┼éku.
I na koniec zdecydowa┼éem si─Ö obrazi─ç cz─Ö┼Ť─ç naszych czytelnik├│w atakiem na tych, kt├│rzy ┼Ťmi─ů decydowa─ç o tym jakie buty, kolory, kolor w┼éos├│w czy okular├│w b─Öd─ů modne w tym sezonie. Moda. Super pomys┼é na zniewolenie umys┼é├│w, nie maj─ůcych odwagi kierowa─ç si─Ö indywidualnymi preferencjami. Chocia┼╝ od kilku lat obserwuj─Ö rodzaj buntu przed narzucanymi kanonami w tej materii.

Podobnie ma si─Ö sprawa z reklam─ů, kt├│rej koszt wkalkulowany jest w cen─Ö produktu. Kierowanie si─Ö ni─ů (reklam─ů) przy decyzji o zakupie waloru nie wydaje si─Ö rozs─ůdne. Powiem wprost, to g┼éupota.

image.png

Wielkie dzi─Öki za promocj─Ö wpisu! :)

To ja dzi─Ökuj─Ö za ten wpis i czekam na kolejne :) Hive on :)

Congratulations @mciszczon! You have completed the following achievement on the Hive blockchain and have been rewarded with new badge(s) :

You received more than 700 upvotes. Your next target is to reach 800 upvotes.
You made more than 200 comments. Your next target is to reach 300 comments.
You got more than 200 replies. Your next target is to reach 300 replies.
You received more than 100 as payout for your posts. Your next target is to reach a total payout of 250

You can view your badges on your board and compare yourself to others in the Ranking
If you no longer want to receive notifications, reply to this comment with the word STOP